Verborgen liefde

Je zou er bijna aan voorbij lopen, maar in de wijk Trastevere, tussen de Ponte Mazzini en Ponte Sisto wijzen twee bordjes naar het ietwat verborgen gelegen Villa Farnesina. Het voormalige buitenhuis van de steenrijke bankier Agostino Chigi (1465-1520) en een van de indrukwekkendste monumenten van de liefde in Rome.

Rome_raffaello-ImperiaChigi is van adellijke afkomst en de geldschieter van voorname Italianen, waaronder Paus Alexander VI, maar ook van de grote schilders uit zijn tijd, zoals Raffaello Sanzio. Zijn villa moest een eerbetoon worden aan feest, liefde en vrolijkheid. Chigi organiseerde graag enorme feesten voor de notabelen van Rome, waarbij na afloop van het diner al het dure zilverwerk het raam uit, de Tiber in, werd gegooid. Hiermee gaf hij blijk van zijn rijkdom. Overigens viste het personeel al het bestek weer uit de rivier om het de volgende keer weer gewoon te gebruiken. De fresco’s zijn nu nog de enige stille getuigen van wat zich in dit huis heeft afgespeeld. Maar wat ze vooral zijn is een ode aan de liefde. Verondersteld wordt dat de fresco van het huwelijk van Cupido en Psyche (zie foto onderaan), het huwelijk uitdrukt van Agostino Chigi en Francesca Ordeaschi. Op hetzelfde plafond, waar het huwelijksfeest van Cupido en Psyche staat afgebeeld, zou Raffaello ook het publieke geheim van Rome hebben geschilderd, de maîtresse van Chigi!


Imperia

Imperia, Chigi’s maîtresse, was de bekendste en mooiste courtisane van Rome, een van de drie vrouwen op deze fresco. Zij was ook de grote liefde van de architect Donato Bramante. Hij was een van de twee architecten die door Paus Julius II werd gevraagd om een concept te bedenken voor het bouwen van de St. Pieter.

Imperia heeft een puberende dochter en wil niet dat haar dochter, net als zij, als courtisane eindigt. Bramante had geldzorgen en was dus geen geschikte echtgenoot. Ze verlaat hem en wordt de minnares van Chigi. Maar haar plan om Chigi te huwen, en de financiële toekomst van haar dochter veilig te stellen, mislukt.Rome_raffaello-Jupiter-en-Psyche

Na de dood van zijn eerste vrouw, Margaret Saracenen, trouwt Agostino inderdaad opnieuw, maar niet met Imperia. Ze komt tot de conclusie dat ze jaren van haar leven heeft verspild en haar grote liefde heeft opgeofferd. Niet lang daarna berooft ze zichzelf van het leven en is het Bramante die aan haar sterfbed zit.

Raffaello

Samen met Michelangelo en Leonardo da Vinci was Raffaello één van de drie grote kunstenaars tijdens de hoogtijdagen van de Renaissance. Hij was de enige die met een team van schilders werkte. Hij bedacht de scènes die geschilderd moesten worden en zijn team voerde het veelal uit met behulp van hun leermeester.

Zo zijn Jupiter en Psyche (rechts), geschilderd door Giulio Romano en de guirlandes er omheen door Giovanni da Udine.

De hand van Raffaello is te herkennen aan zijn manier van schilderen. Zijn schilderingen zijn delicater, verfijnder en lichter dan die van zijn leerlingen. Zo is de rug van de linkerdame op het schilderij met de drie vrouwen geschilderd door de meester zelf.

Overigens is niet alleen de Loggia van Cupido en Psyche een bezoek meer dan waard; de Loggia van Galatea wordt gezien als het prachtigste vertrek van de villa. Hierin werkten Raffaello en de architect van Villa Farnesina, Tomasso Peruzzi, samen aan de mythologische schilderingen en aan de horoscoop van Chigi die is afgebeeld op het plafond.
Raffaello-Roxane-Alexander-de-GroteWanneer je de marmeren trappenhal oploopt zijn er nog twee kamers te bezichtigen, waarvan de laatste, de slaapkamer van Chigi, het meest indrukwekkend is. De schildering van Giovanni Antonio Bazzi, op de muur tegenover het raam verbeeldt de huwelijksnacht van Roxane en Alexander de Grote. Villa Farnesina was niet alleen het liefdesnest van Chigi en zijn minnares. Terwijl Raffaello Sanzio in de villa aan het werk was ontmoette hij Margherita Luti (bijgenaamd Fornarina), de dochter van de bakker.
Villa Farnesina
Via della Lungara 230

Openingstijden:
di t/m vrij 10.00-14.00, za en ma 09.00-17.00, uitgezonderd zon- en feestdagen.
Entree: 5 Euro

 

Dit artikel is gepubliceerd op Rome-Nu in mei 2012 en maakt deel uit van de door Jolie Jacobs geschreven serie Roma Amor. Dit verhaal maakt ook deel uit van het boek Ciao Tutti Rome, samengesteld door Saskia Balmaekers.